Gezondheidszorg
Healthcare excellenceIntegrale capaciteitsplanning

OK : strategisch plannen voor een betere ziekenhuisbezetting

In de huidige context waarin men het aantal bedden per ziekenhuis wil verminderen en ziekenhuisnetwerken wil uitbouwen, is het belangrijk om de chirurgische activiteit in de operatiekamer beter te plannen om het aantal bezette bedden te stabiliseren en geleidelijk aan te verhogen.
Nicolas Claus

Het operatiekwartier is een essentieel, kritisch en complex platform voor een ziekenhuis. Het maakt deel uit van het hart van de ziekenhuisactiviteit en is vaak de reden voor een ziekenhuisverblijf. De bedrijfsvoering ervan is echter verre van een rustig kabbelend parcours en staat vaak voor verschillende uitdagingen.

Het operatiekwartier is een activiteitencentrum waar veel actoren met verschillende profielen en vaardigheden samenwerken om een zeer specifieke en gespecialiseerde activiteit uit te voeren. Fouten worden er niet getolereerd. De uitdaging van interdisciplinaire samenwerking is daarom essentieel. Deze samenwerking is gericht op het bieden van een specifieke medische zorg van optimale kwaliteit aan de patiënt, gekoppeld aan een efficiëntiebehoefte. De gecombineerde kosten van personeel en faciliteiten maken de operatiekamer tot een aanzienlijke kostenpost voor het ziekenhuis. Deze kostenpost kan oplopen tot 10% van de totale kosten van het ziekenhuis, rekening houdend met de pre- en postoperatieve kosten.

Het operatiekwartier betekent vaak ook een zeer belangrijke episode in de reis van de patiënt en vereist een optimale interconnectie met andere ziekenhuisafdelingen. Door zijn zeer specifieke, vaak acute activiteit en steriele omgeving, heeft het soms echter de neiging om in zijn werking terug te vallen op zichzelf.

Naast deze moeilijke bedrijfsvoering merken we op dat de ziekenhuisinstellingen aanzienlijk zijn veranderd, zowel in de zorgperimeter als in de omvang van hun activiteiten. De verscheidenheid aan behandelde pathologieën en de groei van de activiteit in de operatiekamers hebben hun infrastructuur soms verouderd of zelfs te klein gemaakt in vergelijking met hun oorspronkelijke opzet. Maar al te vaak is er een portie verbeelding nodig om passende oplossingen voor deze problemen te vinden.

Weinig ruimte, veel profielen met verschillende vaardigheden die moeten samenwerken, aanzienlijke uurlonen, een steriele omgeving, enz. In deze moeilijke context wordt de planning van chirurgische ingrepen de sleutel tot het professionele management van deze acute zorgentiteit.

De planning van interventies mag echter niet beperkt zijn tot alleen de operationele (toevoeging van noodgevallen, annulaties) en tactische (verlofregelingen van de artsen) kant. Het is van essentieel belang om de strategische visie van de operationele planning aan te houden of zelfs te versterken, vooral bij de herziening van de toewijzing van operatieblokken. Hiervoor zijn er een aantal elementen die elke operatiekamermanager in gedachten moet houden:

  • Een goed evenwicht tussen de ontwikkeling van activiteiten en gevarieerde zorgverlening :  Het is niet altijd eenvoudig om rekening te houden met de ontwikkelingsdoelstellingen van de chirurgische activiteit per discipline en het medisch strategisch plan bij de toewijzing van operatiekamers. Hoewel sommige disciplines strategisch gezien de voorkeur verdienen, is het niettemin belangrijk om een breed scala aan interventies aan te bieden om aan de behoeften van patiënten te voldoen.
  • Rekening houden met de werkelijke behoefte aan operationele capaciteit (gerelateerd aan het aantal zalen toegewezen per gebied): de aanwerving van nieuwe chirurgen is altijd goed nieuws voor een ziekenhuis. De fysieke limiet van het aantal operatiekamers kan dit enthousiasme evenwel soms temperen. Alvorens te besluiten om te investeren in nieuwe operatiezalen, moeten de volgende vragen worden gesteld:
    • Is de operatiezaal een toegevoegde waarde bij elke interventie die er nu wordt uitgevoerd ? Is het bijvoorbeeld niet mogelijk om een aantal minder ingrijpende interventies te identificeren waarbij het gebruik van de operatiezaal niet noodzakelijk is en men dus kan besparen op de bezetting van de operatiezalen.
    • Werkt het operatiekwartier optimaal? De bezettingsgraad van de operatiezalen moet worden geanalyseerd door het nauwkeurig identificeren van laattijdige opstarten, rotatietijden tussen interventies en tijdsoverschrijdingen die overuren veroorzaken. Er moeten dan acties worden ondernomen om een optimale bezetting van het programma voor te stellen, zonder uit het oog te verliezen dat noodsituaties op elk moment op een optimale manier in het programma moeten kunnen geïntegreerd worden.
    • Kunnen we een uitbreiding van de openingstijden overwegen? Deze vraag moet gepaard gaan met een reflectie over de impact en de gevolgen voor de andere diensten die verbonden zijn met het operatiegebied (sterilisatie, patiëntenvervoer, zorgeenheden, apotheek, beddenbeheer, enz…).
  • Het opstellen en monitoren van ambitieuze doelstellingen per discipline door een positief klimaat te stimuleren en de concurrentie tussen diensten die niet met elkaar vergeleken kunnen worden, hetzij in termen van nomenclatuur of werving, te vermijden. Deze objectieve basis is ook een drijvende kracht om de deïndividualisatie van de operatiezalen te bevorderen, wat zorgt voor een betere bezettingsgraad.
  • Rekening houden met de duur van ziekenhuisopnames in de operatieve planning – ruimtelijke beperkingen stellen immers een probleem voor het hele ziekenhuis. Dit geldt uiteraard voor interventies van het type One Day en Same Day, waarbij vooral een coherent zalengebruik moet nagestreefd worden om het comfort van patiënten die dezelfde ochtend aankomen te garanderen. Aan de andere kant kan de bezettingsgraad van ziekenhuisbedden van dag tot dag sterk variëren. Bij toewijzing van operatiezalen moet ook de impact op de bezettingsgraad van het hele ziekenhuis voor de rest van de week in rekening gebracht worden om de variabiliteit ervan te minimaliseren. Een meer stabiele en homogene bezetting biedt enerzijds het voordeel dat een betere toewijzing van resources mogelijk is, maar ook dat de bezetting van ziekenhuisbedden toeneemt. Het oplijsten van de chirurgische ingrepen, niet alleen op basis van de interventieduur, maar ook op basis van de geschatte verblijfsduur van de patiënt in het ziekenhuis is hierbij een interessante oefening. Op basis hiervan kunnen simulaties worden uitgevoerd om de meest geschikte planning voor te stellen en zo een ​​meer homogene bezetting van ziekenhuisbedden te bevorderen.

Bedankt voor het lezen

Contacteer onze expert

Nicolas Claus

Delen blog