Gezondheidszorg
Information Management Enterprise Excellence Sociaal kapitaal en Organisatie

Spieren kweken voor de toekomst van de zorg

De zorgsector is zo divers met een heel pallet aan vraagstukken, uitdagingen en opportuniteiten. Waar moeten we van wakker liggen?
Peter Willen

Er zijn een aantal redenen waarom ik graag in de zorg werk. De belangrijkste is dat je ijvert en werkt aan betere zorg ten voordele van de patiënt, dus ook ten voordele van familie, vrienden, dierbaren en bij uitbreiding de hele maatschappij. Een andere reden is dat de zorgsector zo divers is met een heel pallet aan vraagstukken, uitdagingen en opportuniteiten.

Verbouwing, EPD implementatie, (her)accreditatie, zorgstrategische planning, de eerstelijnshervorming, netwerkvorming, transmurale en geïntegreerde zorgtrajecten, laagvariabele zorg, … zijn op zich al grote projecten die de sector wakker houden maar ook kansen bieden. Daar bovenop komt de technologische (r)evolutie in combinatie met een (meer veeleisende) patiënt die een meer gepersonaliseerde zorg verwacht.

Op termijn komt dit de patiënt en de zorgprofessional ten goede, maar vandaag leiden de vele veranderingen én mogelijkheden niet zelden tot een spreidstand. Het is typerend dat een sessie over burn-out bij de zorgprofessional meer aandacht krijgt dan een sessie over strategie. Het is veel – misschien te veel – maar er zijn weinig opties. De juiste vraag is hoe we omgaan met die spreidstand?

In tegenstelling tot de beginjaren van mijn professionele loopbaan in de zorg (een kleine 10 jaar geleden) kan – wat mij betreft – het verschil niet (alleen) op basis van de strategische opties gemaakt worden, maar veeleer door de manier waarop we de strategische opties tot uitvoering brengen. De snelheid van invoeren, de wendbaarheid om in te spelen op nieuwe (technologische) evoluties, de flexibiliteit om middelen in te zetten, de daad- en draagkracht van de organisatie om tot voelbaar resultaat (voor de patiënt) te komen, het benutten en valoriseren van de aanwezige kennis en informatie, de effectiviteit waarmee we de beschikbare technologie gebruiken, … zijn factoren die zullen bepalen of we het hoofd boven water houden.

Waar moeten we dan wakker van liggen? Als ik even verder kijk dan bovenstaande trendy topics en zoek naar antwoorden op de echte pijnpunten die we zonder verwijl moeten aanpakken, kom ik tot 4 thema’s:

  1. Hoe kunnen we evolueren naar een cultuur van ‘excellente bedrijfsvoering’, die snel, wendbaar, daadkrachtig, uitkomstgedreven, … is?
    Een cultuur betekent dat iedereen betrokken is, van de raad van bestuur tot de baliemedewerker die elke dag de patiënt ontvangt. Het gaat dieper dan het behalen van een accreditatie of het realiseren van een project. Het grijpt in op het (dagelijks) observeerbare gedrag van elke medewerker. Dit vraagt een aanpassing van de de wijze waarop we leiding geven en de organisatie besturen. Het vereist fundamenteel respect voor een aantal basisregels die nodig zijn om een organisatie zo ver te krijgen.
  2. Hoe kunnen we – in het kader van een geslaagd ziekenhuisnetwerk, samenwerking met eerstelijnorganisaties, consolidatie op vlak van ondersteunende processen, een innovatieve zorgorganisatie, … – openheid, samenwerking en gedeelde doelen ondersteunen met een passend organisatiemodel?
    Samenwerking tussen ziekenhuizen, tussen ziekenhuizen en eerstelijnszorgorganisaties, tussen medische disciplines binnen en buiten het ziekenhuis, … is duurzaam als er aandacht wordt geschonken aan een goede governance, een eerlijke en objectieve (her)verdeling van werk en middelen en als er dag na dag wordt gewerkt aan het vertrouwen tussen de partners. De beste manier om dat broodnodige vertrouwen op te bouwen is gezamenlijk resultaten te boeken (logistiek platform, associaties, zorgtrajecten, …). Dit betekent dat ‘ons’ meer dan een tekst op papier wordt, maar echt wordt ervaren. Dit kan niet zonder een aangepaste governance en transparante informatieuitwisseling.
  3. Hoe kunnen we onze middelen (euro’s, mensen, infrastructuur en apparatuur, …) efficiënt en duurzaam inzetten?
    Een doorbraak in inzet van middelen zal noodzakelijk zijn. We kunnen er niet naast kijken dat infrastructuur, apparatuur en personeel beter benut zullen moeten worden. Hoe? Door beter te plannen en zelfs op basis van historische cijfers te voorspellen, beter informatie uit te wisselen (instroom consultatie, planning OK, benutting beddenhuis), de openingsuren in vraag te stellen, schaalvoordelen op te zoeken, reële kostprijs te vergelijken met de huidige en toekomstige financiering, …
  4. Hoe gaan we gepersonaliseerde zorg concretiseren en in welke mate kan segmentatie van patiënten ons daarbij helpen?
    De komst van de technologie biedt op dit vlak gigantische mogelijkheden, maar is ook een kopzorg extra. Hoe gaan we een toegankelijke zorg combineren met gepersonaliseerde (gedigitaliseerde?) zorg? Wellicht zullen we onze patiëntenpopulatie in groepen moeten opdelen en per groep een zorgaanbod aanbieden met meer of minder technologie, met andere zorgmodules binnen of buiten de muren van een zorginstelling, maar telkens met de patiënt aan het stuur. Een ‘one size fits all’ model zal niet werken. Dit wordt dus een uitdaging, niet in het minst in het belang van de patiënt. Om tot gepersonaliseerde zorg te komen is een patiëntgerichte EPD implementatie in ieder geval alvast een absolute must.

Bedankt voor het lezen

Contacteer onze expert

Peter Willen